todo

Ciąża

Krabicka produktu Ogestan

Dieta w okresie ciąży

Wiadomo powszechnie, że odżywianie w okresie ciąży ma wpływ na zdrowie matki i dziecka. Jest przy tym nieprawdą, że matka powinna „jeść za dwoje“ – zalecane jest raczej, by jadła dwa razy zdrowiej. Obowiązuje zasada, że jakość jest ważniejsza od ilości – dieta powinna być urozmaicona, zrównoważona, lekkostrawna, dostarczać wystarczającej ilości energii, białek, witamin i substancji mineralnych. Ale nawet, gdy ilość przyjmowanej energii u kobiety ciężarnej powinna się zwiększyć, to zmiana ta powinna następować stopniowo. Zalecany wzrost energii odpowiada przy tym np. 1 bułce i 50 g szynki dziennie. Ważne jest, aby nie zapominać o regularności i rozłożyć posiłki w odstępach mniej więcej 2,5–3 godzin.

Od odżywiania w okresie ciąży zależy także przyszłe zdrowie dziecka i jego predyspozycje do szczupłej sylwetki, czy też przeciwnie – do nadwagi. Przed narodzinami i we wczesnym wieku powstają liczne komórki tłuszczowe, które w późniejszym wieku mogą decydować o otyłości. Okresem o znaczeniu krytycznym dla ich ilości jest okres od 30 tygodnia ciąży do pierwszego roku życia. W późniejszym wieku może dojść do nadwagi nie z powodu rosnącej liczby komórek tłuszczowych, ale z racji ich rozrastania się.

Jeśli kobiety zaspokajają wszystkie swoje zachcianki, to może to doprowadzić do nadmiernego przybierania masy w okresie ciąży. Wraz z rosnącą masą ciała zwiększa się także ryzyko wielu chorób, które są niebezpieczne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Dlatego tak ważne jest utrzymywanie przyrostu masy w normie. W przypadku kobiet z nadwagą przyrost ten powinien wynosić 4 – 7 kg, u kobiet z normalną masą ciała 11,5 – 16 kg, a u kobiet z niedowagą – 12,5 – 18 kg.

Z uwagi na potencjalne ryzyko, w okresie ciąży zaleca się ograniczyć spożywanie niektórych rodzajów żywności. Czego zatem nie należy jeść tym czasie? Potraw ciężkostrawnych, smażonych, nadmiernie przyprawionych i drażniących, surowego mięsa, jajek i mleka niepoddanego obróbce termicznej, serów pleśniowych, wybranych gatunków ryb (rekina, miecznika, szczupaka, tuńczyka, makreli, sandacza) i wątróbki w dużych ilościach. Zdrowy tryb życia wymaga od kobiet w ciąży także wyeliminowania kawy, alkoholu i tytoniu.

Nawet jeśli kobieta w ciąży dzięki zrównoważonej i urozmaiconej diecie dostarcza swojemu organizmowi większości potrzebnych substancji, to należy zwrócić szczególną uwagę na przyjmowanie kwasu foliowego, kwasów tłuszczowych omega-3, jodu oraz witamin D i E.

Vitaminy pro těhotné

Dlaczego witaminy są tak ważne w okresie ciąży?

Zrównoważona i urozmaicona dieta zapewnia zazwyczaj dostarczenie większości ważnych minerałów i witamin. Jedynie niektóre z nich należy w okresie  planowania ciąży i samej ciąży, jak też w okresie karmienia, uzupełniać dobrej jakości suplementami diety.

Istnieje szereg witamin i minerałów, których zdrowa kobieta nie potrzebuje uzupełniać. Których składników odżywczych nie jest w stanie dostarczyć nawet urozmaicony jadłospis i które ciężarnym kobietom należy dostarczyć w formie preparatów?

Kwas foliowy ma ogromny wpływ na rozwój płodu w pierwszym trymestrze ciąży. Bierze udział w syntezie DNA i czerwonych krwinek. Zależność między przyjmowaniem kwasu foliowego a zmniejszeniem ryzyka poważnych upośledzeń płodu (np. rozszczepu kręgosłupa) jest znana już od dawna. Niedobór kwasu foliowego uważa się za przyczynę przedwczesnych porodów i zwiększonego ryzyka poronień. Dlatego specjaliści zalecają kobietom przyjmowanie kwasu foliowego na co najmniej jeden miesiąc przed planowaną ciążą. Z uwagi na względnie niską zawartość kwasu foliowego w zwykłej diecie i znaczne straty, do których dochodzi podczas obróbki cieplnej żywności, nawet przy zrównoważonej diecie stosunkowo łatwo o niedobory tego składnika. 

Witamina D jest bardzo ważna dla rozwoju kości, ponieważ wspomaga wchłanianie wapnia. Jej niedobory w okresie ciąży zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu i niskiej wagi urodzeniowej dziecka.

Witamina E wspomaga ochronę komórek i tkanek przed tzw. wolnymi rodnikami oraz wpływa korzystnie na przyswajalność kwasów tłuszczowych omega-3. 

Z niedoborami jodu mogą wiązać się m.in. poronienia, niska waga urodzeniowa dziecka, wyższa śmiertelność poporodowa i podwyższone ryzyko wrodzonego kretynizmu.

Kwasy tłuszczowe omega-3 odgrywają najważniejszą rolę w ostatnim trymestrze ciąży i w pierwszych trzech miesiącach życia dziecka, jednak o ich  szczególnym znaczeniu w odżywianiu niemowlęcia należy pamiętać przez cały pierwszy rok jego życia. Kwas DHA, należący do grupy kwasów tłuszczowych omega-3, wspomaga prawidłowy rozwój oczu i mózgu. DHA odkłada się w tkance tłuszczowej płodu i zużywany jest aż do 5 tygodnia po urodzeniu. Dostarczanie odpowiedniej ilości kwasów tłuszczowych omega-3 w trakcie ciąży obniża także ryzyko nadwrażliwości na powszechne alergeny pokarmowe, jak również obniża ryzyko wystąpienia atopowego zapalenia skóry w trakcie pierwszego roku życia. 

Rady, podpowiedzi i odpowiedzi dla kobiet  w ciąży

Produkty, w których występują naturalne witaminy i minerały  potrzebne w okresie ciąży:

  • kwas foliowy – warzywa (głównie liściaste), owoce, orzechy, sery (ogólnie niska zawartość, znaczne straty powoduje obróbka cieplna żywności)
  • witamina D – oleje roślinne, margaryny, w mniejszym stopniu mleko i jajka
  • witamina E – orzechy arachidowe, oleje roślinne
  • jod – ryby morskie, żywność wzbogacona
  • DHA – ryby morskie

Dlaczego w okresie ciąży powinnam przyjmować witaminy dla kobiet w ciąży?

Nawet jeśli kobieta prowadzi zdrowy tryb życia, to ciąża stanowi obciążenie dla jej organizmu. Rośnie zapotrzebowanie na niektóre substancje. Dlatego przyjmowanie multiwitamin przeznaczonych dla zwykłej populacji jest zbyteczne, ponieważ obciążają one organizm kobiety. Aktualnie wiele kobiet preferuje naturalny sposób życia, dba o ograniczenie konserwantów i barwników w diecie. Z chwilą zajścia w ciążę, ich chęć dostarczenia dziecku tego, co najlepsze, dodatkowo rośnie. Dlatego witaminy dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących powinny nie tylko zaspokajać zapotrzebowanie organizmu na brakujące substancje, ale też dostarczać mu wyłącznie te składniki odżywcze, których faktycznie potrzebuje.